Sách được coi là nguồn tri thức của nhân loại. Ai trong chúng ta đều tự tin để nói rằng mình có thể đọc sách. Nhưng kì thực kỹ năng đọc sách không chỉ đơn giản như vậy.

           Điển hình như ông Howard Berg được công nhận là người đọc nhanh nhất thế giới với một tốc độ đáng kinh ngạc: 25.000 từ trong một phút. Câu hỏi đặt ra là: ‘’Có thể đạt đến tốc độ này không?’’ Câu trả lời là có, nếu bạn nắm được những kỹ năng cơ bản sau đây.

1. Các cấp độ đọc sách

           Dựa vào tốc độ và tỷ lệ đọc – hiểu, người ta chia thành 5 cấp độ đọc như sau:

•  Kém: tốc độ 100-200 từ/ phút; tỷ lệ đọc - hiểu 30 – 70%
• Trung bình: tốc độ 200-400 từ/ phút; tỷ lệ đọc hiểu 50 – 70%
• Hiệu quả tương đối: tốc độ 400 – 800 từ/ phút; tỷ lệ đọc hiểu 70 – 80%
• Trăm người có một: tốc độ 800-1000 từ/ phút; tỷ lệ đọc hiểu 80% trở nên
• Nghìn người có một: tốc độ 1000 từ/ phút; tỷ lệ đọc hiểu trên 80%

2. Các bước trong quá trình đọc sách

           Để nâng cao kỹ năng đọc sách, mỗi người cần luyện tập để đạt được hoàn thiện 7 bước của một quá trình đọc nhanh:

• Nhận biết: Đó là nhận thức về hệ thống ký tự trên trang sách. Ví dụ, nếu bạn không biết tiếng Anh, bạn không thể biết được quyển sách viết bằng tiếng Anh trên tay bạn viết những gì.
• Hấp thụ: Đây là quá trình vật lý mà ánh sáng phản chiếu từ con chữ vào mắt ta rồi truyền lên não qua dây thần kinh thị giác.
• Hợp nhất bên trong (Hiểu): Là quá trình kết hợp những câu chữ đang đọc với những thông tin tương thích trong đó, bao gồm số liệu, biểu đồ, hình ảnh minh họa, sự kiện, khái niệm, hình ảnh,...
• Hợp nhất bên ngoài (Kiến thức hóa): Là quá trình liên hệ những kiến thức bản thân đã tích lũy với những thông tin đang đọc, từ đó tạo liên kết giữa chúng qua việc đánh giá, phân tích, phê bình và loại bỏ thông tin.
• Ghi nhớ: Là quá trình lưu trữ cơ bản của thông tin. Nhưng lưu trữ thôi chưa đủ, cần kết hợp với quá trình nhớ lại mới có thể biến những thông tin này thành kiến thức hữu ích cho bản thân.
• Nhớ lại: Là quá trình hồi tưởng lại kiến thức. Đây là bước quan trọng để biến thông tin khô khan trên sách vở thành kiến thức của mình. Ví dụ, trong phòng thi, cần nhớ lại những kiến thức đã học, đã ôn luyện để làm tốt bài thi của mình.
• Truyền đạt: Là bước đỉnh cao của quá trình đọc. Tức là chúng ta có thể truy xuất thông tin đã lĩnh hộ qua các kênh như nói, viết hoặc các kênh nghệ thuật như vẽ, kiêu vũ…

3. Mắt – yếu tố tiên quyết

           Nhiều người có thói quen đọc theo từng chữ một trong từng dòng, có thể kết hợp với đọc thầm từng câu chữ. Thói quen này không chỉ làm giảm tốc độ đọc mà còn làm giảm cả tỷ lệ hiểu.

           Trên thực tế, Mắt là “chiếc camera thần kỳ”. Mắt người có khả năng thích nghi và điều tiết lớn, có thể nhìn một vật ở xa, sau đó lập tức nhìn một vật thật gần. Nó có thể nhìn xa ở một góc mở rộng, nhìn vật trong ánh sáng yếu một cách tự động. "Cửa sổ tâm hồn" được kết nối với bộ não và cập nhật nhanh hơn bất kỳ loại máy tính nào, lại có thể xoay các bên, lên xuống và lắp ráp thành bức tranh toàn cảnh.

           Vì vậy, nếu chỉ ép con mắt của mình nhìn từng con chữ một, thì thật phí phạm. Điều kiện để đọc nhanh ở đây là chúng ta cần tăng khẩu độ của mắt bằng cách tăng độ dài các bước nhảy. Thêm vào đó, chúng ta nên dùng vật định hướng mắt như một chiếc bút chì để hướng dẫn chúng đi đúng đường. Vật dẫn đường này có thể quét trang sách theo các kiểu như:

• Quét 2 dòng một lần
• Quét chữ S
• Quét gợn sóng dọc
• Quét chữ chi
• Quét từ dưới lên trên

4. Tăng tập trung

           Để đọc có hiệu quả, ngoài có kỹ năng tốt, chúng ta cũng cần có sự tập trung nhất định. Nhưng thiếu tập trung dường như trở thành vấn đề của rất nhiều người. Có một vài mẹo để tăng tập trung khi đọc sách:

• Xác định mục tiêu đọc
• Gia hạn thời gian đọc một cuốn sách, kiểm soát thời gian đọc
• Lập list sách thú vị để đọc
• Giảm thời gian vô ích vào smart phone, TV và những thứ tiêu khiển khác
• Kiếm một không gian đọc yên tĩnh và đủ ánh sáng, tầm nhìn đẹp
• Review lại về cuốn sách khi đọc xong

5. Tăng ghi nhớ

           Một phương pháp ghi nhớ được nhiều người áp dụng là Sơ đồ tư duy Mindmap. Ngoài việc là phương tiện mạnh để tận dụng khả năng ghi nhớ của bộ não, Mindmap còn giúp ghi nhớ chi tiết để tổng hợp, hay để phân tích một vấn đề ra thành một dạng của lược đồ phân nhánh. Như vậy, chúng ta có thể tóm lược một quyển sách thành một trang sơ đồ sinh động.

           Đọc một cuốn sách hiệu quả tức là chúng ta đã biến những thông tin khô khan thành kiến thức hữu ích cho bản thân. Có như vậy, sách mới trở thành người bạn thân thiết đồng hành cùng mỗi người.